Joxemari Untzueta: Nafar Biltzarra (NABIL) ko kidea
“Bere historia ezagutzen ez duen herri batek,ezin du oraina ulertu ezta etorkizuna eraiki ere”
Helmut Kohl, Alemaniako Kantziller ohia
Oraina ulertzeko eta etorkizuna eraikitzeko funtsezkoa da, gizarteak EUSKARA (Lingua Navarrorum) ezagutzea, gure gizartearen hizkuntza eta gure NAFAR ESTATUAREN HISTORIA.
Gure NAFAR ESTATUA IRUÑAKO Erresuma bezala jaio zen 824an, eta XII. mendean Antso VI. jakintsuarekin Erresuma edo NAFAR ESTATU bezala eratu zen, bere hiru botereekin. Kleroa, Gizon aberatsak eta INFANTZOIAK, azken hauek ziren gizartearen benetako ordezkariak, (Pro Libertate Patria Gens Libera State) lelo famatuarekin eta ERREGEAK baino lehenago LEGEAK.
NAFAR ESTATUAK legedi horizontala zuen, zuzenbide Piriniarra (Foruak) deitua, horregatik esaten da NAFAR ESTATUA Europako lehen estatu modernoa dela. Gure NAFAR ESTATUAREN lurraldetasuna heldu izan zen: Bordeletik Atapuercara eta FOIX Andorratik Moncaioraino.
XVI. mendea giltzarria da gure NAFAR ESTATUAREN bilakaera historikoan. Jon Oria Oses Lizarrako intsigne intelektualak “Navarra es una Colonia ESPAÑOLA y FRANCESA” liburuan hau nabarmentzen du:
Nafarroako Errenazimenduko lau Erreginek izan zuten garrantzia, Katalina Foixkoa, Margarita Angulemakoa, Joana Albretekoa eta Katalina Valoisekoa. Erreforma protestantearen erreginak ziren (Kalbinistak),
horregatik, Vatikanoak sorgin-ehiza antolatu zuen, Espainiako eta Frantziako Erresumekin batera, Erregina horien aurka, bereziki Joana Albretekoaren kontra, bahitu nahian, azkenean Parisen pozoitze bidez erailtzea lortu zuten.
XVI. mendea hain da garrantzitsua ezen William Shakespeare dramagile eta poeta ingelesak ere esaldi hau aipatu baitzuen: NAFARROAK MUNDUA HARRITUKO DU, eta Miguel Servet multizientifikoa, bere lanak beti honela sinatzen zituena: NAFARROAKO DOKTOREA.
1789an Étienne Polverel, Nafarroako Gorteetako sindikoa, hogei printzipio edo argudio nagusiren inguruan zabaldu zen Parisko Asanbladaren aurrean, horietako batzuk aipatuko ditut:
*Nafarroa nazio libre eta burujabea da.
*Nazio subiranoak eta haien eskubideak bakarrik daude Erresumaren oinarrizko legeetan (Foruak) kondentsatuta.
*Nafarroako Erresuma ez zuten sortu ez atzerriko konkistatzaileek, ez subiranotasuna usurpatuz. Nafarrak beti izan dira herri burujabea eta askea.
*Nafarroako Erresuma estatu independentea da duela mila urtetik.
*Nafarroako Erresuma konkista bidez bitan zatitutako estatua da.
Garai berean Foru Aldundiak honako hau argitaratu zuen Iruñean: Indargabetu ez den NAFARROAKO KONSTITUZIOA, beraz indarrean jarraitzen du.
1947an Jose Antonio Agirre Lekube, Nafarroako lehen Lehendakaria kontsideratua, sei liburu idatzi zituen Pirinioetako monarkiari buruz, Antso III.a andiena tik Antso VII.a indartsuaraino.
ONDORIOA:
Espainia, Frantzia eta Vatikanoaren arteko ezkatatzea, bertoko kolaboratzaileez gain gure NAFAR ESTATUAREN HISTORIA, eta gaur egun lehen eta bigarren hezkuntzako eskoletan alde batera utzi
a dela, GENOZIDIO KULTURALA da. EUSKARA (Lingua Navarrorum) irakasten da, baino beste polo
garrantzitsu bat da, baina NAFAR ESTATUKO hainbat eremutan murrizketak eta arazoak daude.
Europa honen deskonposaketaren aurrean, bide ukigarria da:
Gure NAFAR ESTATUAREN berreskurapena, eta BRICSak herrialdeetan sartzea, eta lankidetza aktiboa
CELACeko Estatuekin.