Joxe Iraurgiren eskutik
Nelson Mandela, estrategia irabazteko markatu zuen herritar librea, herrialde batek izan zuen sortzeko lider apartek soilik duten ikuspegi argia Egoafrikatar guztientzako, aprobetxatu ahal izan zen isolamenduaz eta populazio zuriaren % 12rekin soilik kontatzen zuen apartheidaren aipu-galtzeaz, hark konstituzio berria sortzeko herritar eta guztien arteko herrialde berria inposatu zituen arrazoiarekin eta guztiko bat-egitearen alde gorrotorik gabe.
Simón Bolivar eta Xavier Mina, Nafarroa jatorriko lehena eta bigarren Nafarra, líder handiak handiak izan ziren eta herritar libreak, Simón-ek lagundu zien Grán Colombia-ren konfederazioaren sorrera bere ideala izanez uztarri kolonialetik askatzera gure Amerikako hainbat herriri.
Xabier Mina Napoleonen kontra gerrillero-a izan ondoren, pieza gakoa izan zen Mejico-ren deskonkistan, bai Simón-ek bai Xavier-ek nekatzeke borroka egin zuten Espainiako inperialismo absolutistaren kontra, azken hau hil zuten Fernando VII garren errege absolutistaren zuzeneko aginduen agindupean.
Foixko Katalina, Nafarroako Margarita eta Juana de Labrit NAFARROAKO XVI mendean erreinatu zuten hiru erregina libre izan ziren, erlijio-gerra osoan, hiru emakume zoragarri hauek berpizkundean eragin zuten, nahikoa da hura Shakespeare berak esan zuela esatea NAFARROAK HARRITUKO DU MUNDUA” PABE ko gortea libertatearen sinboloa zen eta Europako inkisizio jarraipenaren aterpea izan zen.
XVI-XVII-a mendean behin konkista eta genozidioaren bitartez Nafarroaren independentzia galduta. Europako lehen Estatu modernoa eta libertatearen sehaska geratu zen hibernazioan, nafar abertzale sail batek Espainia, Frantzia eta Vatikanoko inperialismoak egindako konkista irrazionalen egia guztia guri argitu arte.
XXI garren mendean Nafarroak LIBERTATE sinbolo bezala berriro ere distira egin behar du berreguneratutako bere ezagutza historiko guztia humanitateari emanez, Estatua eta bere “NAFARROAKO INFANZOAK-en” kontraboterearekiko eta lurraldetasuna berreskuratuz, guzti hura berreguneratuta bizi garen mendera.
Brreskuratutako “NAFAR ESTATUAN” nafarrak izan nahi duten guztiak sartzen dira, ez dute axola kredoak, kolore etniak eta abar, munduko edozein lekutako eta nafarreko izan daiteke aldi berean, sintesian, (Estatu PLURINAZIONALA) inongo eskubide herritarri kalterik egin gabe, “sine-a cuanon-a” zergak “ESTATU NAFARREAN” ordain daitezela baldintzarekin.